Uashington, 15 mars 2025 – Presidenti amerikan, Donald Trump, e ka nënshkruar një urdhër ekzekutiv që synon shkurtime të mëdha në shtatë agjenci federale – përfshirë Agjencinë e Shteteve të Bashkuara për Media Globale (USAGM), e cila mbikëqyr Zërin e Amerikës dhe Radion Evropa e Lirë, si edhe transmetuesit tjerë federalë (Radion Azia e Lirë, Zyrën e Kubës (Radio Marti), Rrjetin e Transmetuesit për Lindje të Mesme dhe Fondin e Teknologjisë së Hapur).
“Brenda shtatë ditëve prej datës së këtij urdhri, kreu i secilit entitet qeveritar që është renditur [në urdhër], duhet t’ia dorëzojë një raport drejtorit të Zyrës për Menaxhim dhe Buxhet, për të konfirmuar zbatimin e plotë të këtij vendimi dhe të sqarojë se cilët komponentë apo funksione të njësive qeveritare – nëse ka të tillë – kërkohen me ligj dhe në çfarë shkalle”, thuhet në urdhrin e nënshkruar nga Trump të premten në orët e vona.
Të gjithë punonjësit e Zerit te Amerikes raportohet se kanë marrë emaile ku njoftohen se janë vënë në pushim administrativ dhe askush nuk u lejua ne zyrat e instucionit.
Seksionet e Zërit të Amerikës në mbarë botën, mes tyre edhe seksioni në gjuhseksioni në gjuhën shqipe, nuk transmetuan fare këtë të shtunë, pasi Administrata Trump njoftoi se Zëri i Amerikës nuk mund të jetë më institucion shteteror që merr pamje nga agjencitë e lajmeve Reuters, Associated Press apo France Press, me arsyetim se Zëri i Amerikës duhet të prodhojë vetë produktet e veta mediatike.
Disa orë pas publikimit të tij, mediat publikuan një letër nga USAGM-ja, ku njoftohej për ndërprejrne e grantit të miratuar nga Kongresi për financimin e Radios Evropa e Lirë. Letra u nënshkrua nga Kari Lake, e cila u vetënënshkrua si këshilltare e lartë e ushtruesit të detyrës së shefit ekzekutiv të USAGM-së, me autoritete të deleguara prej tij.
Lake është nominuar nga Trump për të marrë postin e udhëheqëses së Zërit të Amerikës, por emërimi i saj duhet të miratohet nga Bordi Këshillimor i Transmetimeve Ndërkombëtare.
Presidenti dhe shefi ekzekutiv i Radios Evropa e Lirë, Stephen Capus, tha se anulimi i marrëveshjes së grantit do të ishte “një dhuratë masive për armiqtë e Amerikës”.
“Ajatollahët iranianë, liderët komunistë kinezë dhe autokratët në Moskë dhe Minsk do të festonin shkatërrimin e Radios Evropa e Lirë pas 75 vjetësh. T’u jepni kundërshtarëve tanë një fitore, do t’i bënte ata më të fortë dhe Amerikën më të dobët”, tha Capus përmes një deklarate.
“Ne kemi përfituar nga mbështetja e fortë dypartiake gjatë gjithë historisë së Radios Evropa e Lirë. Pa ne, gati 50 milionë njerëz në shoqëritë e mbyllura, që varen nga ne për lajme dhe informacione të sakta çdo javë, nuk do të kenë qasje në të vërtetën për Amerikën dhe botën”, shtoi Capus.
Komiteti për Mbrojtjen e Gazetarëve u kërkoi udhëheqësve të Kongresit të Shteteve të Bashkuara që ta mbrojnë USAGM-në nga urdhri i Trumpit.
“Është skandaloze që Shtëpia e Bardhë po përpiqet të mbyllë agjencinë e financuar nga Kongresi, e cila mbështet gazetarinë e pavarur, që i sfidon narrativët e regjimeve autoritare në mbarë botën”, tha përmes një deklarate drejtori i programit të Komitetit për Mbrojtjen e Gazetarëve, Carlos Martinez de la Serna.
“Ne u bëjmë thirrje udhëheqësve të Kongresit që ta mbrojnë këtë agjenci të rëndësishme, e cila ofron lajme të pacensuruara në vendet ku shtypi është i kufizuar”, shtoi ai.
Agjencia e SHBA-së për Media Globale është agjenci e pavarur qeveritare, që mbikëqyr media që transmetojnë në pothuajse 50 gjuhë dhe shtrihen te 361 milionë njerëz në baza javore. Kjo agjenci ka 950 milionë dollarë për vitin 2025 për t’i financuar të gjitha operacionet dhe investimet kapitale.
Gjatë mandatit të parë, Trump e kishte kritikuar USAGM-in për pavarësinë editoriale dhe për drejtimin që u ka dhënë programeve. Ai i ka përsëritur këto shqetësime edhe pas marrjes së mandatit të dytë.
Mbështetësit e transmetueseve federatë vlerësojnë se ato janë një mjet i rëndësishëm i diplomacisë amerikane.
Përveç USAGM-së, urdhri I Presidentit Trump shënjestron edhe Shërbimin Federal të Ndërmjetësimit dhe Pajtimit, Qendrën kërkimore ndërkombëtare ‘Woodrow Wilson’ në Institutin Smithsonian, Institutin për Shërbime të Muzeut dhe Bibliotekës, Këshillin Ndërinstitucional të Shteteve të Bashkuara për të Pastrehët, Fondin e Institucioneve Financiare për Zhvillimin e Komunitetit, dhe Agjencinë për Zhvillimin e Biznesit të Minoriteteve.
(Sipas Zërit të Amerikës dhe Radios Evropa e Lirë)